Monoklonale antilichamen in de oncologie
Monoklonale antilichamen (mAb's) zijn laboratoriumgeproduceerde eiwitten die specifiek binden aan een doelwit op het celoppervlak of in de extracellulaire ruimte. In de oncologie worden ze ingezet voor: directe tumorceldoding (rituximab — ADCC/CDC), receptorblokkade (cetuximab — EGFR-blokkade), ligandneutralisatie (bevacizumab — VEGF-binding), immuunmodulatie (pembrolizumab — PD-1-blokkade) en als drager van cytotoxische payloads (ADC's).
Kernbegrippen
- ADCC
- Antibody-Dependent Cellular Cytotoxicity — NK-cellen doden met antilichaam gecoate tumorcellen.
- Biosimilar
- Biologisch geneesmiddel dat vergelijkbaar is met een reeds goedgekeurd referentieproduct in kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid.
Monoklonale antilichamen: mechanismen en toepassingen
Nomenclatuur
-ximab: chimeer (mens/muis). -zumab: gehumaniseerd. -mumab: volledig humaan. IgG1: sterkste effector functies (ADCC, CDC). IgG4: minimale effector functies (gebruikt bij checkpointremmers om immuunceldepletie te voorkomen). Biosimilars zijn breed beschikbaar voor rituximab, trastuzumab en bevacizumab, wat de kosten aanzienlijk verlaagt.