Pseudoprogressie en atypische responspatronen
Pseudoprogressie is een fenomeen waarbij tumoren initieel lijken te groeien op beeldvorming na start van immunotherapie, gevolgd door latere regressie. Het wordt veroorzaakt door infiltratie van immuuncellen in de tumor. Pseudoprogressie komt voor bij ~5-10% van de immunotherapiepatiënten. iRECIST-criteria zijn ontwikkeld om pseudoprogressie te onderscheiden van echte progressie door confirmatorische beeldvorming na 4-8 weken.
Kernbegrippen
- Pseudoprogressie
- Schijnbare tumorgroei door immuuncelinfiltraat, gevolgd door latere respons — uniek voor immunotherapie.
- iRECIST
- Gemodificeerde responscriteria voor immunotherapie die confirmatorische beeldvorming vereisen bij initiële progressie.
Herkennen van pseudoprogressie
Klinische beoordeling
Pseudoprogressie komt voor bij ~5-10% (melanoom), <5% (NSCLC), zeldzaam bij andere tumoren. Aanwijzingen: klinische verbetering ondanks radiologische progressie, beperkte toename in tumorgrootte, afwezigheid van nieuwe laesies. Bij verdenking: continueer immunotherapie en herhaal beeldvorming na 4-8 weken. ctDNA-daling kan echte respons bevestigen ondanks radiologische pseudoprogressie.