CTLA-4-remming (ipilimumab)
CTLA-4 (Cytotoxic T-Lymphocyte-Associated Protein 4) is een immuuncheckpoint dat vroeg in de T-celactivering werkt, voornamelijk in de lymfeklier. Ipilimumab (Yervoy), het eerste geregistreerde checkpointantililichaam (2011, melanoom), blokkeert CTLA-4 en versterkt daarmee de T-celpriming en -proliferatie. CTLA-4-blokkade wordt vooral in combinatie met anti-PD-1 ingezet.
Kernbegrippen
- CTLA-4
- Remreceptor op T-cellen die de co-stimulatie via CD28-B7 remt — blokkeert T-celactivering in een vroeg stadium.
- Tregs
- Regulatoire T-cellen — CTLA-4 wordt constitutief tot expressie gebracht op Tregs; anti-CTLA-4 kan Tregs depletren.
CTLA-4: van biologie tot kliniek
Werkingsmechanisme
CTLA-4 concurreert met CD28 om binding aan B7-liganden op antigeen-presenterende cellen. Door CTLA-4 te blokkeren, wordt de CD28-gemedieerde co-stimulatie versterkt. Anti-CTLA-4 kan ook intratumorale Tregs depletren via Fc-gemedieerde mechanismen. Dit verklaart de bredere immuunactivering maar ook het hogere toxiciteitsprofiel vergeleken met anti-PD-1.