CAR-T-celtherapie
CAR-T-celtherapie gebruikt genetisch gemodificeerde autologe T-cellen met een chimere antigeenreceptor om kankercellen te herkennen en doden. Anti-CD19 CAR-T (axi-cel, tisa-cel, liso-cel) is geregistreerd voor DLBCL, ALL en MCL. Anti-BCMA CAR-T (ide-cel, cilta-cel) voor multipel myeloom. CRS en ICANS zijn de belangrijkste toxiciteiten.
CAR-T-celtherapie
Principe en productie
CAR-T: autologe T-cellen worden geoogst via leukaferese, genetisch gemodificeerd met een chimere antigeenreceptor (CAR), geëxpandeerd ex vivo (2-4 weken) en terug geïnfundeerd. De CAR combineert een antigeenherkenningsdomein (scFv) met co-stimulatoire (CD28 of 4-1BB) en activeringsdomein (CD3ζ). Lymfodepletieve conditioning (fludarabine-cyclofosfamide) vóór infusie verbetert engraftment.
Geregistreerde producten
Anti-CD19: tisagenlecleucel (Kymriah, ALL/DLBCL), axicabtagene ciloleucel (Yescarta, DLBCL/MCL), lisocabtagene maraleucel (Breyanzi, DLBCL), brexucabtagene autoleucel (Tecartus, MCL/ALL). Anti-BCMA: idecabtagene vicleucel (Abecma, myeloom), ciltacabtagene autoleucel (Carvykti, myeloom). ZUMA-7 en TRANSFORM: CAR-T als tweedelijns bij DLBCL superieur aan auto-SCT.
Toxiciteit
CRS (cytokinereleasesyndroom): koorts, hypotensie, hypoxie — tocilizumab (anti-IL-6R) eerstelijns. ICANS (immuuneffectorcel-geassocieerd neurotoxiciteitssyndroom): verwardheid, afasie, tremor, convulsies — dexamethason. Prolongeerde cytopenieën en hypogammaglobulinemie vereisen langdurige monitoring.