Wat is borstkanker?
Borstkanker is de meest voorkomende maligniteit bij vrouwen wereldwijd en in Nederland. Jaarlijks krijgen circa 15.000 Nederlandse vrouwen de diagnose borstkanker. De vijfjaarsoverleving bedraagt gemiddeld 88%, maar varieert sterk per stadium en subtype. Vroege detectie via het bevolkingsonderzoek en verbeterde systemische therapieën hebben de prognose de afgelopen decennia aanzienlijk verbeterd.
Kernbegrippen
- Invasief carcinoom
- Kankercellen die doorgegroeid zijn voorbij de basaalmembraan van de melkgang of lobulus naar het omliggende stroma.
- In situ carcinoom
- Kankercellen die beperkt blijven tot de melkgang (DCIS) of lobulus (LCIS), zonder invasie in het omliggende weefsel.
- Moleculair subtype
- Classificatie op basis van hormoonreceptor (ER/PR) en HER2-status: luminaal A, luminaal B, HER2-positief, triple-negatief.
- Stadiëring
- Indeling naar uitbreiding van de ziekte (TNM-classificatie) die de prognose en behandelopties bepaalt.
Epidemiologie, risicofactoren en subtypes
Epidemiologie
In Nederland wordt jaarlijks bij circa 15.000 vrouwen en ongeveer 100 mannen borstkanker vastgesteld. De incidentie stijgt met de leeftijd, met een piek tussen 60 en 70 jaar. Het levenslange risico voor vrouwen bedraagt ongeveer 1 op 7. Dankzij verbeterde diagnostiek en behandeling is de sterfte de afgelopen 30 jaar met ruim 30% gedaald.
Risicofactoren
De belangrijkste risicofactoren zijn toenemende leeftijd, een positieve familieanamnese (met name BRCA1/2-mutaties), hormonale factoren (vroege menarche, late menopauze, nullipariteit), obesitas, alcoholgebruik en eerdere thoracale bestraling. Genetische predispositie verklaart circa 5-10% van alle borstkankersgevallen. Leefstijlfactoren zoals lichaamsbeweging en beperking van alcoholinname kunnen het risico verlagen.
Moleculaire subtypes
De moleculaire classificatie op basis van ER, PR en HER2-status is bepalend voor de behandelstrategie. Hormoonreceptorpositieve (HR+) tumoren vormen de grootste groep (~70%) en reageren op endocriene therapie. HER2-positieve tumoren (~15-20%) worden behandeld met anti-HER2-gerichte therapie. Triple-negatieve borstkanker (TNBC, ~15%) mist alle drie de receptoren en wordt behandeld met chemotherapie, soms gecombineerd met immunotherapie.