Mammografie en borstkankerscreening
Mammografiescreening is de hoeksteen van vroege borstkankerdetectie. Het Nederlandse bevolkingsonderzoek nodigt vrouwen van 50-75 jaar elke twee jaar uit voor mammografie. Screening verlaagt de borstkankersterfte met circa 20-30%. Lopende discussies betreffen de balans tussen vroegtijdige detectie en overdiagnostiek, risicogestratificeerde screening en de rol van MRI bij hoogrisicopatiënten.
Kernbegrippen
- Bevolkingsonderzoek
- Landelijk screeningsprogramma uitgevoerd door het RIVM voor vrouwen van 50-75 jaar.
- BI-RADS
- Breast Imaging Reporting and Data System — gestandaardiseerd classificatiesysteem voor mammografiebevindingen (0-6).
- Overdiagnostiek
- Detectie van tumoren die zonder screening nooit klinisch manifest zouden worden.
Mammografiescreening in Nederland
Het bevolkingsonderzoek
Vrouwen van 50-75 jaar worden elke 2 jaar uitgenodigd voor bilaterale mammografie. Circa 75% neemt deel. Per 1.000 gescreende vrouwen worden 6-7 doorverwezen; bij 1-2 wordt borstkanker vastgesteld. De sensitiviteit bedraagt circa 75-85%, met lagere detectie bij dens borstweefsel. Digitale borsttomosynthese (DBT/3D-mammografie) verbetert de detectie.
Risicogestratificeerde screening
Vrouwen met verhoogd risico (BRCA1/2, eerdere thoracale bestraling, sterke familieanamnese) worden aangeboden jaarlijkse MRI-screening vanaf 25-30 jaar. De beweging richting risicogestratificeerde screening voor de algemene populatie — op basis van polygene risicoscores en breastdensity — is onderwerp van lopende studies.